(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.57. అధ్యాయః 057
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
సంకులయుద్ధం॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

దృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 8-57-0x(4979)(57846)
పాండ్యే హతే కిమకరోదర్జునో జయతాంవరః।
ఏకవీరేణ కర్ణేన ద్రావితే చ యుధిష్ఠిరే॥ 8-57-1(57847)
సమాప్తవిద్యో బలవాన్యుక్తో వీరశ్చ పాండవః।
సర్వభూతేష్వనుజ్ఞాతః శంకరేణ మహాత్మనా॥ 8-57-2(57848)
తస్మాన్మహద్భయం తీవ్రమమిత్రఘ్నాద్ధనంజయాత్।
స యత్తత్రాకరోత్పార్థస్తన్మమాచక్ష్వ సంజయ॥ 8-57-3(57849)
సంజయ ఉవాచ। 8-57-4x(4980)
హతే పాండ్యేఽర్జునం కృష్ణస్త్వరన్నాహ వచో హితం।
హతం పశ్య స్వరాజానమపయాతాంశ్చ పాండవాన్॥ 8-57-4(57850)
కర్ణం పశ్య మహారంగే జ్వలంతమివ పావకం।
అసౌ భీమో మహేష్వాసః ప్రతివృత్తో రణం ప్రతి॥ 8-57-5(57851)
త ఇమే నానువర్తంతే ధృష్టద్యుంనపురోగమాః।
పాంచాలాః సృంజయాశ్చైవ పాండవానాం చమూముఖం॥ 8-57-6(57852)
`నివృత్తైశ్చ పునః పార్థైర్భగ్నం శత్రుబలం మహత్'।
కౌరవాంద్రవతో హ్యేష కర్ణో వారయతే భృశం॥ 8-57-7(57853)
అంతకప్రతిమో వేగే శక్రతుల్యపరాక్రమః।
అసౌ గచ్ఛతి కౌంతేయ ద్రౌణిః శస్త్రభృతాం వరః॥ 8-57-8(57854)
తమేష ప్రద్రుతః సంఖ్యే ధృష్టద్యుంనో మహారథః।
అశ్వత్థాంనా హతాః సంఖ్యే సర్వే కౌంతేయ సృంజయాః॥ 8-57-9(57855)
రథాశ్వనరనాగానాం కృతం చ కదనం మహత్।
ఇత్యేతత్సర్వమాచష్ట వాసుదేవః కిరీటినే॥ 8-57-10(57856)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా చ దృష్ట్వా చ భ్రాతృణాం వ్యసనం మహత్।
వాహయాశ్వాన్హృషీకేశ క్షిప్రమిత్యాహ పాండవః॥ 8-57-11(57857)
తతః ప్రాయాద్ధృషీకేశో రథేనాప్రతిమో యుధి।
`తతో రేణుః సమభవత్పునస్తత్ర మహారణే॥ 8-57-12(57858)
తతో రాజన్మహానాసీత్సంగామో రోమహర్షణః।
సింహనాదరవాశ్చాత్ర ప్రాదురాసన్సమాగమే।
ఉభయోః సేనయో రాజన్మృత్యుం కృత్వా నివర్తనం॥ 8-57-13(57859)
తతః హునః సమాజగ్మురభీతాః కురుసృంజయాః।
యుధిషరముఖాః పార్థా వైకర్తనముఖా వయం॥ 8-57-14(57860)
తతః ప్రవవృతే యూద్ధం ఘోరరూపం విశాంపతే।
కర్ణస్య పాండవానాం చ యమరాష్ట్రవివర్ధనం॥ 8-57-15(57861)
తస్మిన్ప్రవృత్తే సంగ్రామే తుములే రోమహర్షణే।
సంశప్తకేషు వీరేషు కించిచ్ఛేషేషు భారత॥ 8-57-16(57862)
ధృష్టద్యుంనో మహారాజ సహితః సర్వరాజభిః।
కర్ణమేవాభిదుద్రావ పాండవాశ్చ మహారథాః॥ 8-57-17(57863)
ఆగచ్ఛమానాంస్తాందృష్ట్వా సంగ్రమే విజయైషిణః।
దధారైకో రణే కార్ణో జలౌఘానివ పర్వతః॥ 8-57-18(57864)
సమాసాద్య తు తే కర్ణం వ్యశీర్యంత మహారథాః।
యథాఽచలం సమాసాద్య వార్యోధాః సర్వతోదిశం॥ 8-57-19(57865)
తయోరాసీన్మహారాజ సంగ్రామో ఘోరదర్శనః।
ప్రవృద్ధయోర్మహారంగే బలినోర్విజిగీషతోః॥ 8-57-20(57866)
ధృష్టద్యుంనస్తు రాధేయం శరేణానతపర్వణా।
ఛాదయామాస సంక్రుద్ధస్తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్॥ 8-57-21(57867)
విజయం తు ధనుః శ్రేష్ఠం విధృన్వానో మహారథః।
పార్షతస్య ధనుశ్ఛిత్త్వా శరాంశ్చాశీవిషోపమాన్॥ 8-57-22(57868)
వవర్ష శరవర్షాణి తోయవర్షానివాంబుదః।
ఛాదయామాస సంక్రుద్ధః పార్షతం నవభిః శరైః॥ 8-57-23(57869)
తే హేమవికృతం వర్మ భిత్త్వా తస్య మహాత్మనః।
శోణితాక్తా వ్యరాజంత శక్రగోపా ఇవానఘ॥ 8-57-24(57870)
తదపాస్య ధనుశ్ఛిన్నం ధృష్టద్యుంనః ప్రతాపవాన్।
తతోఽన్యద్ధనురాదాయ సారవద్భారసాధనం।
కర్ణం వివ్యాధ సప్తత్యా శరైః సన్నతపర్వభిః॥ 8-57-25(57871)
తథైవ రాజన్కర్ణోఽపి పార్షతం శత్రుతాపనం।
ద్రోణశత్రుం మహేష్వాసో వివ్యాధ నిశితైః శరైః॥ 8-57-26(57872)
పునరన్యం మహారాజ శరం కనకభూషణం।
ప్రేషయామాస సమరే మృత్యుదండమివాపరం॥ 8-57-27(57873)
తమాపతంతం సహసా ఘోరరూపం విశాంపతే।
చిచ్ఛేద శతధా రాజన్పార్షతః కృతహస్తవత్॥ 8-57-28(57874)
దృష్టవాన్పతితం భూమౌ శరం కర్ణో విశాంపతే॥ 8-57-29(57875)
పార్షతః శరవర్షేణ సమంతాత్పర్యవారయత్।
వివ్యాధ చైనం త్వరితో నారాచైః సప్తభిస్తదా॥ 8-57-30(57876)
తం ప్రత్యవిధ్యద్దశభిః శరైర్హేమవిభూషితైః।
తయోర్యుద్ధం సమభవద్దృష్టిశ్రోత్రమనోహరం॥ 8-57-31(57877)
ఆసీద్ధోరం చ చిత్రం చ ప్రేక్షణీయం చ సర్వశః॥ 8-57-32(57878)
సర్వేషాం తత్ర భూతానాం రోమహర్షో వ్యజాయత।
దృష్ట్వా తత్సమరే కర్మ కర్ణపార్షతయోర్నృప॥ 8-57-33(57879)
ఏతస్మిన్నంతరే ద్రౌణిరభ్యయాత్తం మహారథం।
పార్షతం శత్రుదమనం శత్రువీర్యాసునాశనం॥ 8-57-34(57880)
స దృష్ట్వా సమరే యాంతమభీతం చ మహారథం।
అభ్యభాషత సంక్రుద్ధః పార్షతం శత్రుతాపనం॥ 8-57-35(57881)
రథం రథేన సంపీడ్య పార్షతస్య తు బ్రాహ్మణః॥ 8-57-36(57882)
తిష్ఠతిష్ఠేతి బ్రహ్మఘ్న న మే జీవన్విమోక్ష్యసే।
ఇత్యుక్త్వా సుభృశం వీరః శీఘ్రకృన్నిశితైః శరైః।
ఛాదయామాస సమరే యతమానో మహారథః॥ 8-57-37(57883)
యత్నతః పరయా శక్త్యా ధృష్టద్యుంనం మహారథం।
యోధయామాస సమరే క్రుద్ధరూపో విశాంపతే॥ 8-57-38(57884)
తయోస్తు సన్నిపాతే హి ఘోరరూపో విశాంపతే॥ 8-57-39(57885)
యథా హి సమరే ద్రౌణిః పార్షతం దృశ్యత మారిష।
నాతిహృష్టమనా హ్యాసీన్మన్వానో మృత్యుమాత్మనః॥ 8-57-40(57886)
స జ్ఞాత్వా పితురత్యంతరైరిణం తు మహాహవే।
ఆత్మానం సమరే జ్ఞాత్వాఽశస్త్రవధ్యం మహాబలః।
జవేనాభియయౌ ద్రౌణిం కాలః కాలక్షయే యథా॥ 8-57-41(57887)
ద్రౌణిస్తు దృష్ట్వా రాజేంద్ర ధృష్టద్యుంనమవస్థితం।
క్రోధేన నిఃశ్వసన్వీరః పార్షదం సమభిద్రవత్॥ 8-57-42(57888)
తావన్యోన్యం తు దృష్ట్వైవ సంరంభం జగ్మతుః పరం।
ప్రగృహ్య మహతీ చాపే శరాసనసమన్వితే॥ 8-57-43(57889)
అథాబ్రవీన్మహారాజ ద్రోణపుత్రః ప్రతాపవాన్।
ధృష్టద్యుంనం సమీపస్థం త్వరమాణో విశాంపతే॥ 8-57-44(57890)
పాంచాలాపశదాద్య త్వాం ప్రేషయామి యమక్షయం।
పాపం హి యత్త్వయా కర్మ కృతం తాతం ఘ్నతా రణే॥ 8-57-45(57891)
అద్య త్వం ప్రాప్స్యసే తద్వై యథా హ్యకుశలస్తథా।
అరక్ష్యమాణః పార్థేన యది తిష్ఠసి సంయుగే।
నాపక్రామసి వా మోహాత్సత్యమేతద్బ్రవీమి తే॥ ॥ 8-57-46(57892)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి సప్తదశదివసయుద్ధే సప్తపంచాశోఽధ్యాయః॥ 57 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-57-2 అనుజ్ఞాతః త్వం అజయ్యో భవిష్యసీత్యనుగృహీతః॥
8-57-57 సప్తపంచాశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.